Polskie bazy genealogiczne: Geneteka, Metryki i FamilySearch – porównanie 2026

Jeszcze dwadzieścia lat temu poszukiwanie przodków wymagało osobistych wizyt w archiwach i parafiach, pisania listów do urzędów oraz tygodniowego oczekiwania na odpowiedź. Dziś znaczna część polskich zasobów genealogicznych dostępna jest online – bezpłatnie lub w modelu subskrypcyjnym. Poniższy przegląd obejmuje serwisy, z których korzysta się najczęściej.

Geneteka – największy wolontariacki indeks polskich metryk

Geneteka to projekt Polskiego Towarzystwa Genealogicznego, rozbudowywany od 2006 roku przez wolontariuszy indeksujących oryginalne dokumenty archiwalne. W 2026 roku baza zawiera ponad 30 milionów wpisów z terenu całej Polski, obejmujących głównie metryki parafialne i akta stanu cywilnego z XIX i początku XX wieku.

Indeksy w Genetece nie zastępują oryginalnych dokumentów – pokazują imiona, nazwiska, daty i nazwy miejscowości z konkretnego wpisu. Pozwalają jednak szybko ustalić, w której księdze i pod jaką sygnaturą szukać oryginału.

Jak korzystać z Geneteki

• Wybierz województwo lub powiat z mapy na stronie głównej.
• Wpisz nazwisko przodka i zakres lat. System obsługuje wyszukiwanie fonetyczne (przydatne przy wariantach zapisu).
• Wyniki pokazują numer aktu, rok, parafię oraz sygnaturę archiwum – na tej podstawie zamów skan lub wizytę w czytelni.
• Sprawdź zakładkę „Rodzice" i „Świadkowie" – pozwala prześledzić pokrewieństwa w ramach jednej miejscowości.

Metryki.genealodzy.pl – skany dokumentów w jednym miejscu

Serwis Metryki Genealodzy uzupełnia Genetekę, udostępniając bezpośrednie skany wielu ksiąg metrykalnych. Interfejs łączy indeks z podglądem zdigitalizowanego dokumentu, co eliminuje potrzebę składania kwerend w archiwach dla coraz szerszej grupy materiałów.

Baza jest szczególnie rozbudowana dla Mazowsza, Galicji i centralnej Polski. W 2025 roku dodano funkcję automatycznego OCR dla dokumentów pisanych cyrylicą (akty z zaboru rosyjskiego po 1868 roku).

Szukaj w Archiwach – portal rządowy

Portal szukajwarchiwach.gov.pl prowadzony przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych jest oficjalnym centrum inwentarzy i skanów z całej sieci archiwów państwowych. Bezpłatny dostęp do skanów obejmuje m.in. zbiory AGAD, akta stanu cywilnego z XIX wieku i wybrane zespoły archiwalne z archiwów regionalnych.

Wyszukiwarka pozwala przeszukiwać zarówno inwentarze (opisy jednostek archiwalnych), jak i skany – pod warunkiem że archiwum udostępniło je w systemie. Co ważne, portal regularnie poszerza zasób o nowe digitalizacje finansowane ze środków publicznych.

Wskazówka praktyczna

Jeśli znalazłeś wpis w Genetece, skopiuj sygnaturę archiwalną i wpisz ją w pole wyszukiwarki na szukajwarchiwach.gov.pl. W wielu przypadkach cała księga jest tam zeskanowana i dostępna bezpłatnie.

FamilySearch – bezpłatna globalna baza z polskimi zasobami

FamilySearch, prowadzony przez Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, jest największą bezpłatną bazą genealogiczną na świecie. Polskie zasoby obejmują mikrofilmy metryk z kilkuset parafii, spisy ludności z zaboru pruskiego oraz akta cywilne z Kongresówki.

Część zbiorów wymaga dostępu przez centrum genealogiczne FamilySearch lub przez wolontariuszy-operatorów. Jednak coraz więcej polskich materiałów trafia do sekcji bezpośrednio dostępnej po zalogowaniu.

Ancestry.com – opcja płatna z szerokim zasięgiem

Ancestry.com agreguje polskie zasoby w ramach subskrypcji europejskiej. Siła tej platformy to możliwość przeglądania drzew genealogicznych innych użytkowników, którzy mogą już dysponować informacjami o Twoich przodkach. Wbudowany system dopasowywania „Wskazówki" automatycznie sugeruje potencjalne powiązania z innymi drzewami i zbiorami archiwalnymi.

Zbiory polskie na Ancestry obejmują przede wszystkim materiały z zaboru rosyjskiego i galicyjskiego, emigracje do USA oraz strajkowe spisy robotnicze z okresu zaborów.

Bazy tematyczne i regionalne

• Liber Chamorum – rejestr szlachty fałszywej z XVII–XVIII w.; dostępny w wersji cyfrowej przez AGAD.
• Wielka Genealogia Minakowskiego – rozbudowane drzewo polskiej szlachty i inteligencji XIX–XX w. (wielcy.pl).
• Baza Repatriantów – dla rodzin przesiedlonych z Kresów po 1945 roku.
• Baza Żydów Polskich – JewishGen.org zawiera obszerne zasoby dotyczące żydowskich rodzin z terenów dawnej Rzeczypospolitej.

Które narzędzie wybrać na start

Dla większości poszukujących optymalną kolejnością jest: Geneteka (szybkie sprawdzenie, czy w ogóle jest cokolwiek dla danej parafii) → szukajwarchiwach.gov.pl (poszukiwanie skanów) → Metryki Genealodzy (bezpośredni podgląd dokumentu) → FamilySearch (uzupełniające zasoby) → Ancestry (jeśli poszukiwania dotyczą emigrantów lub potrzebna jest funkcja dopasowywania drzew).

Szczegółowe wskazówki dotyczące organizacji zebranego materiału i budowania rodowodu opisano w artykule o tworzeniu drzewa genealogicznego.